Lợi ích của Sàng lọc trước sinh và sơ sinh
- Thứ ba - 08/12/2020 02:18
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Sàng lọc trước sinh và sơ sinh là giải pháp quan trọng nhằm phát hiện, can thiệp sớm bệnh tật ở thai nhi và trẻ sơ sinh để những đứa trẻ được sinh ra hoàn toàn khỏe mạnh, tránh được những hậu quả nặng nề do dị tật bẩm sinh, giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội. Đây là một trong những đề án quan trọng góp phần nâng cao chất lượng dân số trong giai đoạn hiện nay.
Tranh thủ thời gian rảnh rỗi chị Hoàng Thị Sáng ở bản Rừng ổi - Khèo Thầu, xã Hồ Thầu xuống khoa Sản - Phụ sản TTYT Tam Đường để khám thai. Theo chị Sáng cho biết: Chị mang thai được 5 tháng, khi đến khám thai được đội ngũ cán bộ ở Trạm y tế xã tuyên truyền xuống TTYT huyện để được khám sàng lọc trước sinh nhằm sớm phát hiện các bệnh liên quan đến dị tật của thai nhi và có biện pháp điều trị giúp trẻ sinh ra được phát triển khỏe mạnh.
Đang chăm sóc vợ mới sinh được vài ngày ở khoa Sản - Phụ sản của TTYT huyện anh Vân Văn Tuấn ở bản Nà Khan - xã Bình Lư chia sẻ với chúng tôi: 2 vợ chồng anh mới cưới được khoảng 1 năm nay, trong suốt thời kỳ mang thai đứa con đầu lòng anh, chị thường xuyên đi khám thai và được đội ngũ y, bác sỹ tuyên truyền những lợi ích của việc khám sàng lọc trước sinh. Đến nay, mặc dù mới sinh cháu được vài ngày nhưng các bác sỹ của khoa Sản - Phụ sản TTYT huyện tuyên truyền đến vợ chồng anh chị cho cháu thực hiện sàng lọc sơ sinh để giúp cháu sinh trưởng và phát triển khỏe mạnh cho những năm tiếp theo.
Theo báo cáo của khoa Sản - Phụ sản TTYT huyện Tam Đường cho biết: Từ khi triển khai chương trình “Sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh” Các cơ sở y tế trên địa bàn huyện đã tăng cường tuyên truyền vận động người dân về những lợi ích của chương trình mang lại khi khám sàng lọc trước sinh sẽ giúp phụ nữ trong thời kỳ mang thai sớm phát hiện các căn bệnh như: bệnh down, rối loạn di truyền, dị tật ống thần kinh, khuyết tật về tim; còn sàng lọc sơ sinh sẽ sớm phát hiện trẻ bị các bệnh như: Thiếu men G6PD gây biến chứng vàng da, biến chứng thần kinh, chậm phát triển tâm thần, vận động; suy tuyến giáp trạng bẩm sinh dẫn tới chậm phát triển trí tuệ và tăng sản thượng thận bẩm sinh tức bệnh rối loạn nhiễm sắc thể giới tính. Từ khi triển khai thực hiện chương trình đến số phụ nữ mang thai và số trẻ sau sinh được sàng lọc năm sau cao hơn năm trước. Theo số liệu thống kê từ năm 2017 đến nay có 3.331 trường hợp phụ nữ trong thời kỳ mang thai và trẻ sơ sinh sau 72h được sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Tính riêng năm 2019 có 1.343 trường hợp được khám sàng lọc. Qua việc sàng lọc trước sinh và sơ sinh đã phát hiện 119 trường hợp có nguy cơ cao, trong đó có 70 ca thiếu men G6PD và 11 trường hợp suy giáp trạng bẩm sinh… Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này Bác sỹ chuyên khoa 1 Phan Thị Tắn - Trưởng khoa Sản - Phụ sản, TTYT huyện Tam Đường cho biết: Sàng lọc trước sinh được thực hiện bằng các xét nghiệm máu hoặc lấy mẫu bệnh phẩm từ thai nhi và siêu âm cho phụ nữ mang thai 3 tháng đầu, 3 tháng giữa giúp phát hiện sớm các bệnh down, rối loạn di truyền, dị tật ống thần kinh, khuyết tật về tim.... Còn sàng lọc sơ sinh được thực hiện nhằm phát hiện sớm dị tật bẩm sinh, vì có những trường hợp khi trẻ ra đời rồi mới có thể phát hiện được một số bệnh. Kỹ thuật sàng lọc sơ sinh được thực hiện bằng cách lấy máu gót chân của trẻ trong vòng 24 - 48 giờ sau khi trẻ sinh ra để phát hiện các bệnh: Thiếu men G6PD (gây biến chứng vàng da, biến chứng thần kinh, chậm phát triển tâm thần, vận động); suy tuyến giáp trạng bẩm sinh (chậm phát triển trí tuệ) và tăng sản thượng thận bẩm sinh (bệnh rối loạn nhiễm sắc thể giới tính), tạo cơ hội sinh con khỏe mạnh nhiều hơn.
Để thực hiện chương trình “Sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh” có hiệu quả hơn nữa, thời gian tới TTYT Tam Đường sẽ tập trung vào công tác đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác dân số từ cấp huyện đến cơ sở đối với công tác tuyên truyền, đồng thời tiếp tục nâng cao trình độ đội ngũ y, bác sỹ trong việc tư vấn, chẩn đoán trong việc sàng lọc trước sinh và sơ sinh cho trẻ sớm phát hiện sớm các thai dị tật để xử trí kịp thời, tránh sinh ra những đứa trẻ có dị tật, dị dạng không thể chữa trị và phát hiện sớm trẻ bị bệnh bẩm sinh để có biện pháp can thiệp giúp trẻ phát triển khỏe mạnh góp phần nâng cao chất lượng dân số trên địa bàn huyện.
Tranh thủ thời gian rảnh rỗi chị Hoàng Thị Sáng ở bản Rừng ổi - Khèo Thầu, xã Hồ Thầu xuống khoa Sản - Phụ sản TTYT Tam Đường để khám thai. Theo chị Sáng cho biết: Chị mang thai được 5 tháng, khi đến khám thai được đội ngũ cán bộ ở Trạm y tế xã tuyên truyền xuống TTYT huyện để được khám sàng lọc trước sinh nhằm sớm phát hiện các bệnh liên quan đến dị tật của thai nhi và có biện pháp điều trị giúp trẻ sinh ra được phát triển khỏe mạnh.
Cán bộ Khoa Sản - Phụ sản TTYT huyện Tam Đường đang tiến hành sàng lọc trước sinh cho phụ nữ mang thai.
Đang chăm sóc vợ mới sinh được vài ngày ở khoa Sản - Phụ sản của TTYT huyện anh Vân Văn Tuấn ở bản Nà Khan - xã Bình Lư chia sẻ với chúng tôi: 2 vợ chồng anh mới cưới được khoảng 1 năm nay, trong suốt thời kỳ mang thai đứa con đầu lòng anh, chị thường xuyên đi khám thai và được đội ngũ y, bác sỹ tuyên truyền những lợi ích của việc khám sàng lọc trước sinh. Đến nay, mặc dù mới sinh cháu được vài ngày nhưng các bác sỹ của khoa Sản - Phụ sản TTYT huyện tuyên truyền đến vợ chồng anh chị cho cháu thực hiện sàng lọc sơ sinh để giúp cháu sinh trưởng và phát triển khỏe mạnh cho những năm tiếp theo.
Theo báo cáo của khoa Sản - Phụ sản TTYT huyện Tam Đường cho biết: Từ khi triển khai chương trình “Sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh” Các cơ sở y tế trên địa bàn huyện đã tăng cường tuyên truyền vận động người dân về những lợi ích của chương trình mang lại khi khám sàng lọc trước sinh sẽ giúp phụ nữ trong thời kỳ mang thai sớm phát hiện các căn bệnh như: bệnh down, rối loạn di truyền, dị tật ống thần kinh, khuyết tật về tim; còn sàng lọc sơ sinh sẽ sớm phát hiện trẻ bị các bệnh như: Thiếu men G6PD gây biến chứng vàng da, biến chứng thần kinh, chậm phát triển tâm thần, vận động; suy tuyến giáp trạng bẩm sinh dẫn tới chậm phát triển trí tuệ và tăng sản thượng thận bẩm sinh tức bệnh rối loạn nhiễm sắc thể giới tính. Từ khi triển khai thực hiện chương trình đến số phụ nữ mang thai và số trẻ sau sinh được sàng lọc năm sau cao hơn năm trước. Theo số liệu thống kê từ năm 2017 đến nay có 3.331 trường hợp phụ nữ trong thời kỳ mang thai và trẻ sơ sinh sau 72h được sàng lọc trước sinh và sơ sinh. Tính riêng năm 2019 có 1.343 trường hợp được khám sàng lọc. Qua việc sàng lọc trước sinh và sơ sinh đã phát hiện 119 trường hợp có nguy cơ cao, trong đó có 70 ca thiếu men G6PD và 11 trường hợp suy giáp trạng bẩm sinh… Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này Bác sỹ chuyên khoa 1 Phan Thị Tắn - Trưởng khoa Sản - Phụ sản, TTYT huyện Tam Đường cho biết: Sàng lọc trước sinh được thực hiện bằng các xét nghiệm máu hoặc lấy mẫu bệnh phẩm từ thai nhi và siêu âm cho phụ nữ mang thai 3 tháng đầu, 3 tháng giữa giúp phát hiện sớm các bệnh down, rối loạn di truyền, dị tật ống thần kinh, khuyết tật về tim.... Còn sàng lọc sơ sinh được thực hiện nhằm phát hiện sớm dị tật bẩm sinh, vì có những trường hợp khi trẻ ra đời rồi mới có thể phát hiện được một số bệnh. Kỹ thuật sàng lọc sơ sinh được thực hiện bằng cách lấy máu gót chân của trẻ trong vòng 24 - 48 giờ sau khi trẻ sinh ra để phát hiện các bệnh: Thiếu men G6PD (gây biến chứng vàng da, biến chứng thần kinh, chậm phát triển tâm thần, vận động); suy tuyến giáp trạng bẩm sinh (chậm phát triển trí tuệ) và tăng sản thượng thận bẩm sinh (bệnh rối loạn nhiễm sắc thể giới tính), tạo cơ hội sinh con khỏe mạnh nhiều hơn.
Cán bộ Khoa Sản - Phụ sản TTYT huyện Tam Đường đang tiến hành lấy máu xét nghiệm sàng lọc sơ sinh đối với trẻ vừa mới sinh.
Để thực hiện chương trình “Sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh” có hiệu quả hơn nữa, thời gian tới TTYT Tam Đường sẽ tập trung vào công tác đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác dân số từ cấp huyện đến cơ sở đối với công tác tuyên truyền, đồng thời tiếp tục nâng cao trình độ đội ngũ y, bác sỹ trong việc tư vấn, chẩn đoán trong việc sàng lọc trước sinh và sơ sinh cho trẻ sớm phát hiện sớm các thai dị tật để xử trí kịp thời, tránh sinh ra những đứa trẻ có dị tật, dị dạng không thể chữa trị và phát hiện sớm trẻ bị bệnh bẩm sinh để có biện pháp can thiệp giúp trẻ phát triển khỏe mạnh góp phần nâng cao chất lượng dân số trên địa bàn huyện.
Hoàng Cường
