Nỗ lực triển khai chính sách bảo hiểm đến người lao động
- Chủ nhật - 21/09/2025 22:10
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Bảo hiểm xã hội (BHXH) cơ sở Bình Lư đã và đang nỗ lực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm mở rộng diện bao phủ bảo hiểm. Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách BHXH bắt buộc trong các doanh nghiệp trên địa bàn vẫn còn gặp không ít khó khăn, đặc biệt là trong khu vực doanh nghiệp tư nhân nhỏ, hợp tác xã và các đơn vị sử dụng lao động không ổn định.
Trong bối cảnh không ít doanh nghiệp còn né tránh hoặc chậm trễ trong việc thực hiện nghĩa vụ bảo hiểm cho người lao động, thì Công ty Cổ phần Xi măng Norcem Yên Bình (tỉnh Lai Châu) lại trở thành điểm sáng trong thực hiện chính sách bảo hiểm. Bởi đơn vị này luôn xác định người lao động là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả sản xuất – kinh doanh. Ban lãnh đạo công ty luôn chú trọng xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, an toàn, đồng thời đảm bảo đầy đủ các quyền lợi về bảo hiểm.
Việc làm tốt công tác đóng bảo hiểm cũng giúp công ty xây dựng được hình ảnh tích cực, thu hút và giữ chân nhân lực có tay nghề cao. Đặc biệt, trong những trường hợp người lao động gặp khó khăn, ốm đau, tai nạn lao động hay mất việc làm, các chế độ bảo hiểm đã phát huy vai trò hỗ trợ, giảm thiểu gánh nặng tài chính và rủi ro nghề nghiệp. Anh Vàng Văn Sọn, công nhân Công ty Cổ phần Xi măng Norcem Yên Bình (tỉnh Lai Châu) chia sẻ: “Chúng tôi rất yên tâm khi biết mình được công ty đóng bảo hiểm đầy đủ. Những lần phải đi khám chữa bệnh, tôi được hưởng BHYT đúng quy định mà không phải lo chi phí lớn như trước đây. Sự quan tâm này khiến chúng tôi thêm tin tưởng và gắn bó với công ty lâu dài”.
Theo Bảo hiểm xã hội (BHXH) cơ sở Bình Lư (trước đây là BHXH huyện Tam Đường) hiện nay đang quản lý 4 xã gồm: Tả Lèng, Khun Há, Bản Bo và Bình Lư. Theo số liệu từ Bảo hiểm xã hội (BHXH) cơ sở Bình Lư Số người tham gia BHXH, BHYT, BHTN 57.354 người, chiếm tỉ lệ 97,06% trong đó BHXH bắt buộc 2.475 người, BHXH tự nguyện 617 người, BHTN 1.993 người, BHYT 52.269 người. Và trên địa bàn có 1.977 lao động làm việc tại các công ty, doanh nghiệp ngoài tỉnh (theo Báo cáo số 861/BC-LĐTBXH ngày 10/12/2024 của Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội huyện Tam Đường cũ).
Tỷ lệ lao động trong khu vực doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia đóng BHXH bắt buộc chỉ chiếm chưa đến 5% tổng số lao động có việc làm ổn định tại địa phương. Thực tế cho thấy, hầu hết các doanh nghiệp, hợp tác xã tại các xã: Bình Lư, Khun Há, Bản Bo và Tả Lèng đều là mô hình vừa và nhỏ, thậm chí siêu nhỏ, với quy mô lao động sử dụng từ 5 công nhân đến 20 công nhân và những đơn vị này thường hoạt động theo thời vụ hoặc mùa vụ, nên khó thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH đầy đủ và liên tục.
Một nguyên nhân khác khiến BHXH chưa lan tỏa sâu rộng đến khối doanh nghiệp ngoài công lập ở các xã này là do người lao động chưa thực sự hiểu rõ lợi ích lâu dài của việc tham gia BHXH. Đa số lao động phổ thông tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ đều có quan điểm "làm bao nhiêu tiêu bấy nhiêu", không có thói quen tiết kiệm hay đóng bảo hiểm. Mặc dù công tác tuyên truyền, vận động chính sách ở địa phương đã được triển khai thường xuyên, song hiệu quả chưa như mong đợi. Các hình thức truyền thông còn đơn điệu, thiếu chiều sâu, chưa phù hợp với trình độ dân trí và đặc thù văn hóa địa phương.
Cùng với đó, quy định xử phạt đối với hành vi trốn, nợ BHXH tại các doanh nghiệp nhỏ hiện vẫn chưa đủ mạnh, khó phát huy tính răn đe. Trong nhiều trường hợp, cơ quan chức năng phát hiện sai phạm nhưng không thể xử lý dứt điểm do doanh nghiệp đã tạm dừng hoạt động hoặc không có tài sản để cưỡng chế. Trước thực tế nêu trên, để mở rộng diện bao phủ BHXH tại các xã Bình Lư, Khun Há, Bản Bo, Tả Lèng cần có những giải pháp linh hoạt và sáng tạo hơn, đặc biệt là trong cách tiếp cận doanh nghiệp và người lao động. Bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, cần xem xét các chính sách hỗ trợ thiết thực như giảm mức đóng trong giai đoạn đầu, hỗ trợ tạm thời từ ngân sách đối với lao động nghèo, cận nghèo… Ngoài ra, vai trò của chính quyền cấp xã, đặc biệt là các tổ chức đoàn thể như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên... cần được phát huy mạnh mẽ hơn. Việc đưa cán bộ bảo hiểm xã hội đến tận nơi để tư vấn theo nhóm nhỏ, bằng ngôn ngữ bản địa, hoặc phối hợp tổ chức các hội nghị tư vấn chuyên đề sẽ giúp người lao động hiểu sâu và tin tưởng hơn vào chính sách.
Theo ông Đỗ Vũ Tùng – Phó giám đốc Bảo hiểm xã hội (BHXH) cơ sở Bình Lư cho biết: “Đa số các doanh nghiệp, hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực xây lắp, sản xuất nông nghiệp do đó là sử dụng lao động thời vụ không thường xuyên, rất khó khăn cho việc bắt buộc những đối tượng này tham gia bảo hiểm bắt buộc (BHBB). Chúng tôi cũng kiến nghị các cơ quan chức năng khi mà các doanh nghiệp sử dụng lao động là phải có chế tài là khai báo, sử dụng lao động hàng tháng định kỳ 3 tháng với cơ quan có thẩm quyền để chúng tôi sử dụng được nguồn dữ liệu này để kịp thời đề nghị các doanh nghiệp, Hợp tác xã đóng bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm xã hôi (BHXH) cho người lao động.
Việc triển khai chính sách BHXH tại các xã Bình Lư, Tả Lèng, Khun Há, Bản Bo do Bảo hiểm xã hội (BHXH) cơ sở Bình Lư quản lý hiện đang gặp nhiều thách thức cả về nhận thức pháp luật, nguồn lực tài chính lẫn hệ thống quản lý. Để đảm bảo quyền lợi người lao động và thực thi đúng luật, cần có sự vào cuộc đồng bộ từ chính quyền, cơ quan BHXH và bản thân doanh nghiệp, hợp tác xã. Nếu các giải pháp hỗ trợ được thực hiện bài bản, hệ thống BHXH có thể được mở rộng hiệu quả, đảm bảo an sinh cộng đồng và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Công ty Cổ phần Xi măng Norcem Yên Bình (Lai Châu) đảm bảo đầy đủ các quyền lợi về bảo hiểm cho công nhân
Hiện nay, 100% cán bộ, công nhân viên đang làm việc tại Norcem Yên Bình đều được công ty thực hiện đóng đầy đủ các loại bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đúng quy định. Không chỉ thực hiện đúng thời hạn, công ty còn phối hợp chặt chẽ với cơ quan bảo hiểm xã hội trong việc đối chiếu, cập nhật dữ liệu kịp thời, hạn chế tối đa các sai sót liên quan đến thông tin người lao động. Ông Lê Đức Thắng - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Xi măng Norcem Yên Bình (tỉnh Lai Châu) cho biết: “Hiện nay công ty chúng tôi có 68 cán bộ, công nhân viên đã thực hiện đóng Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) cho 61 cán bộ, công nhân viên và còn 7 người chưa đóng Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) vì đang thử việc chưa đủ 1 tháng và sau một tháng chúng tôi sẽ đóng Bảo hiểm y tế (BHYT) và Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đầy đủ. Chúng tôi luôn xác định nghĩa vụ đóng bảo hiểm là trách nhiệm phải làm, không chỉ vì tuân thủ pháp luật mà còn vì quyền lợi sát sườn của người lao động. Khi người lao động yên tâm về chính sách an sinh thì họ mới toàn tâm, toàn ý gắn bó và cống hiến cho doanh nghiệp.”Việc làm tốt công tác đóng bảo hiểm cũng giúp công ty xây dựng được hình ảnh tích cực, thu hút và giữ chân nhân lực có tay nghề cao. Đặc biệt, trong những trường hợp người lao động gặp khó khăn, ốm đau, tai nạn lao động hay mất việc làm, các chế độ bảo hiểm đã phát huy vai trò hỗ trợ, giảm thiểu gánh nặng tài chính và rủi ro nghề nghiệp. Anh Vàng Văn Sọn, công nhân Công ty Cổ phần Xi măng Norcem Yên Bình (tỉnh Lai Châu) chia sẻ: “Chúng tôi rất yên tâm khi biết mình được công ty đóng bảo hiểm đầy đủ. Những lần phải đi khám chữa bệnh, tôi được hưởng BHYT đúng quy định mà không phải lo chi phí lớn như trước đây. Sự quan tâm này khiến chúng tôi thêm tin tưởng và gắn bó với công ty lâu dài”.
Theo Bảo hiểm xã hội (BHXH) cơ sở Bình Lư (trước đây là BHXH huyện Tam Đường) hiện nay đang quản lý 4 xã gồm: Tả Lèng, Khun Há, Bản Bo và Bình Lư. Theo số liệu từ Bảo hiểm xã hội (BHXH) cơ sở Bình Lư Số người tham gia BHXH, BHYT, BHTN 57.354 người, chiếm tỉ lệ 97,06% trong đó BHXH bắt buộc 2.475 người, BHXH tự nguyện 617 người, BHTN 1.993 người, BHYT 52.269 người. Và trên địa bàn có 1.977 lao động làm việc tại các công ty, doanh nghiệp ngoài tỉnh (theo Báo cáo số 861/BC-LĐTBXH ngày 10/12/2024 của Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội huyện Tam Đường cũ).
Tỷ lệ lao động trong khu vực doanh nghiệp và hợp tác xã tham gia đóng BHXH bắt buộc chỉ chiếm chưa đến 5% tổng số lao động có việc làm ổn định tại địa phương. Thực tế cho thấy, hầu hết các doanh nghiệp, hợp tác xã tại các xã: Bình Lư, Khun Há, Bản Bo và Tả Lèng đều là mô hình vừa và nhỏ, thậm chí siêu nhỏ, với quy mô lao động sử dụng từ 5 công nhân đến 20 công nhân và những đơn vị này thường hoạt động theo thời vụ hoặc mùa vụ, nên khó thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH đầy đủ và liên tục.
Một nguyên nhân khác khiến BHXH chưa lan tỏa sâu rộng đến khối doanh nghiệp ngoài công lập ở các xã này là do người lao động chưa thực sự hiểu rõ lợi ích lâu dài của việc tham gia BHXH. Đa số lao động phổ thông tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ đều có quan điểm "làm bao nhiêu tiêu bấy nhiêu", không có thói quen tiết kiệm hay đóng bảo hiểm. Mặc dù công tác tuyên truyền, vận động chính sách ở địa phương đã được triển khai thường xuyên, song hiệu quả chưa như mong đợi. Các hình thức truyền thông còn đơn điệu, thiếu chiều sâu, chưa phù hợp với trình độ dân trí và đặc thù văn hóa địa phương.
Cùng với đó, quy định xử phạt đối với hành vi trốn, nợ BHXH tại các doanh nghiệp nhỏ hiện vẫn chưa đủ mạnh, khó phát huy tính răn đe. Trong nhiều trường hợp, cơ quan chức năng phát hiện sai phạm nhưng không thể xử lý dứt điểm do doanh nghiệp đã tạm dừng hoạt động hoặc không có tài sản để cưỡng chế. Trước thực tế nêu trên, để mở rộng diện bao phủ BHXH tại các xã Bình Lư, Khun Há, Bản Bo, Tả Lèng cần có những giải pháp linh hoạt và sáng tạo hơn, đặc biệt là trong cách tiếp cận doanh nghiệp và người lao động. Bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, cần xem xét các chính sách hỗ trợ thiết thực như giảm mức đóng trong giai đoạn đầu, hỗ trợ tạm thời từ ngân sách đối với lao động nghèo, cận nghèo… Ngoài ra, vai trò của chính quyền cấp xã, đặc biệt là các tổ chức đoàn thể như Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên... cần được phát huy mạnh mẽ hơn. Việc đưa cán bộ bảo hiểm xã hội đến tận nơi để tư vấn theo nhóm nhỏ, bằng ngôn ngữ bản địa, hoặc phối hợp tổ chức các hội nghị tư vấn chuyên đề sẽ giúp người lao động hiểu sâu và tin tưởng hơn vào chính sách.
Theo ông Đỗ Vũ Tùng – Phó giám đốc Bảo hiểm xã hội (BHXH) cơ sở Bình Lư cho biết: “Đa số các doanh nghiệp, hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực xây lắp, sản xuất nông nghiệp do đó là sử dụng lao động thời vụ không thường xuyên, rất khó khăn cho việc bắt buộc những đối tượng này tham gia bảo hiểm bắt buộc (BHBB). Chúng tôi cũng kiến nghị các cơ quan chức năng khi mà các doanh nghiệp sử dụng lao động là phải có chế tài là khai báo, sử dụng lao động hàng tháng định kỳ 3 tháng với cơ quan có thẩm quyền để chúng tôi sử dụng được nguồn dữ liệu này để kịp thời đề nghị các doanh nghiệp, Hợp tác xã đóng bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm xã hôi (BHXH) cho người lao động.
Việc triển khai chính sách BHXH tại các xã Bình Lư, Tả Lèng, Khun Há, Bản Bo do Bảo hiểm xã hội (BHXH) cơ sở Bình Lư quản lý hiện đang gặp nhiều thách thức cả về nhận thức pháp luật, nguồn lực tài chính lẫn hệ thống quản lý. Để đảm bảo quyền lợi người lao động và thực thi đúng luật, cần có sự vào cuộc đồng bộ từ chính quyền, cơ quan BHXH và bản thân doanh nghiệp, hợp tác xã. Nếu các giải pháp hỗ trợ được thực hiện bài bản, hệ thống BHXH có thể được mở rộng hiệu quả, đảm bảo an sinh cộng đồng và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
Trọng Hoản
